Υπολογιστής εξωτερικού χρώματος για πρόσοψη

Πώς λειτουργεί ο υπολογισμός

Πώς υπολογίζεται το εξωτερικό χρώμα για πρόσοψη

Ο υπολογισμός του εξωτερικού χρώματος μοιάζει απλός: επιφάνεια επί απόδοση. Το πρόβλημα είναι ότι η απόδοση που αναγράφεται στο δοχείο ισχύει για συνθήκες εργαστηρίου, σε λεία και ομοιογενή επιφάνεια. Μια πραγματική πρόσοψη έχει ανομοιόμορφο επίχρισμα, ζώνες που απορροφούν περισσότερο χρώμα και πάντα κάποια απώλεια κατά την εφαρμογή. Για τον λόγο αυτό, ο υπολογιστής χρησιμοποιεί ρεαλιστικές τυπικές αποδόσεις ανά τύπο επιφάνειας και προσθέτει αυτόματα περιθώριο ασφαλείας 10%.

Απόδοση ανά τύπο επιφάνειας

Η απόδοση του εξωτερικού χρώματος αλλάζει με την επιφάνεια. Η λεία επιφάνεια, όπως το λεπτό επίχρισμα ή ο σοβάς, καλύπτει περίπου 9 m² ανά λίτρο και ανά στρώση. Η δομημένη επιφάνεια, όπως το χονδρό επίχρισμα ή το ανάγλυφο τελείωμα, πέφτει στα 6 m²/L, επειδή οι ανωμαλίες αυξάνουν την επιφάνεια επαφής και το χρώμα συσσωρεύεται στις εσοχές. Η πορώδης επιφάνεια, όπως το εμφανές τούβλο, η πέτρα ή το σκυρόδεμα, καταναλώνει περίπου 5 m²/L, επειδή απορροφά μεγάλο μέρος του υγρού χρώματος πριν σχηματίσει ομοιόμορφη στρώση.

Ο υπολογισμός με την απόδοση της λείας επιφάνειας σε πορώδη υποεκτιμά την ανάγκη κατά 44%. Η διαφορά φαίνεται καλύτερα σε ένα παράδειγμα. Για πρόσοψη 100 m² με δύο στρώσεις και περιθώριο 10%:

• λεία επιφάνεια: 100 × 2 × 1,1 / 9 ≈ 24,4 L
• δομημένη επιφάνεια: 100 × 2 × 1,1 / 6 ≈ 36,7 L
• πορώδης επιφάνεια: 100 × 2 × 1,1 / 5 = 44,0 L

Αν η επιφάνεια είναι πορώδης και χρησιμοποιηθεί η απόδοση της λείας, λείπουν περίπου 19,6 L, δηλαδή περίπου 44% της συνολικής ανάγκης.

Οι τιμές 9, 6 και 5 m²/L είναι τυπικές τιμές εργασίας και όχι εγγυημένες αποδόσεις. Αν το τεχνικό δελτίο του συγκεκριμένου προϊόντος δίνει διαφορετική απόδοση, εκείνη είναι η τιμή που πρέπει να χρησιμοποιηθεί.

Πότε χρειάζεται αστάρι ή στερεωτικό

Το αστάρι δεν είναι προαιρετικό σε νέες ή πορώδεις επιφάνειες. Το στερεωτικό διεισδύει στην επιφάνεια, συγκρατεί τα χαλαρά σωματίδια και δημιουργεί βάση στην οποία προσκολλάται το τελικό χρώμα. Χωρίς αστάρι σε νέο τοίχο ή σε φθαρμένο επίχρισμα, το τελικό χρώμα μπορεί να απορροφηθεί ανομοιόμορφα, με ορατές κηλίδες και μικρότερη διάρκεια. Το αστάρι χρησιμοποιεί τυπική απόδοση 7 m²/L, ανεξάρτητα από τον τύπο της επιφάνειας, και η τιμή αυτή είναι εκτίμηση εργασίας και όχι προδιαγραφή προϊόντος. Η σύνθεσή του είναι πιο ρευστή, ώστε να διεισδύει βαθύτερα. Ο υπολογιστής το αντιμετωπίζει ξεχωριστά, με το ίδιο περιθώριο 10%, ώστε η αγορά να γίνεται με ακριβείς ποσότητες για κάθε προϊόν.

Πώς μετράται σωστά η επιφάνεια

Η επιφάνεια που εισάγεται στον υπολογιστή είναι η επιφάνεια προς βαφή, δηλαδή όχι η ακαθάριστη. Ο υπολογισμός ξεκινά από την περίμετρο της πρόσοψης επί το ύψος της, μείον τα μέρη που δεν θα βαφτούν, όπως πόρτες, παράθυρα και άλλα στοιχεία που είναι ήδη τελειωμένα. Μια συνηθισμένη εξωτερική πόρτα έχει περίπου 2 m², ένα συρόμενο παράθυρο περίπου 1,5 m² και ένα ανοιγόμενο παράθυρο περίπου 1 m². Σε πρόσοψη με πολλά ανοίγματα, η αφαίρεση μπορεί να αντιπροσωπεύει σημαντικό μέρος της ακαθάριστης επιφάνειας. Αν δεν αφαιρεθούν τα ανοίγματα, αγοράζεται περισσότερο υλικό από όσο χρειάζεται, κάτι ενοχλητικό αλλά ακίνδυνο. Αν μετρηθεί μόνο μέρος της πρόσοψης, το υλικό τελειώνει στη μέση της εργασίας, και αυτό είναι το χειρότερο σενάριο, γιατί η συνέχεια της απόχρωσης δεν είναι εγγυημένη.

Πόσες στρώσεις χρειάζονται

Σε πρόσοψη με παλιό χρώμα σε καλή κατάσταση, μία στρώση πάνω στο αστάρι μπορεί να αρκεί, αν το νέο χρώμα είναι κοντά στο υπάρχον. Για αλλαγή χρώματος, κάλυψη κηλίδων ή νέα επιφάνεια χωρίς προηγούμενο χρώμα, οι δύο στρώσεις είναι το ελάχιστο που συνιστάται. Οι τρεις στρώσεις χρειάζονται σε πολύ φθαρμένο χρώμα, σε επίχρισμα με υγρασία που παραμένει, ή όταν εφαρμόζεται σκούρο χρώμα πάνω σε πολύ ανοιχτή επιφάνεια. Ο υπολογιστής επιτρέπει από μία έως τρεις στρώσεις, και το σύνολο των λίτρων περιλαμβάνει όλες τις στρώσεις και το αστάρι, αν έχει επιλεγεί.

Συνηθισμένα λάθη σε εργασίες εξωτερικής βαφής

Το πιο συχνό λάθος είναι η αγορά ακριβώς της ποσότητας που προκύπτει από τη μέτρηση, χωρίς περιθώριο. Ο υπολογιστής ήδη συμπεριλαμβάνει 10%, αλλά όποιος υπολογίζει με το χέρι συνήθως στρογγυλοποιεί προς τα κάτω. Για πρόσοψη 80 m² με δύο στρώσεις σε λείο επίχρισμα, ο θεωρητικός αριθμός χωρίς περιθώριο είναι περίπου 17,8 L, ενώ με περιθώριο 10% χρειάζονται περίπου 19,6 L. Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή, αλλά είναι εκείνη που ξεχωρίζει την ολοκλήρωση της εργασίας από μια νέα αγορά, με τον κίνδυνο η ίδια παρτίδα να μην υπάρχει πλέον.

Το δεύτερο, πιο ακριβό λάθος είναι η ανάμειξη παρτίδων παραγωγής. Χρώμα με το ίδιο όνομα αλλά από διαφορετικές παρτίδες μπορεί να δείξει ορατή διαφορά απόχρωσης στο φυσικό φως. Η αγορά όλης της ποσότητας πρέπει να γίνεται από την ίδια παρτίδα, και ένα κλειστό δοχείο πρέπει να φυλάσσεται για μελλοντικές επιδιορθώσεις.

Το τρίτο λάθος είναι η βαφή σε υγρή επιφάνεια. Το χρώμα που εφαρμόζεται σε υγρό επίχρισμα αποκολλάται εύκολα. Μετά από έντονη βροχή, η επιφάνεια πρέπει να στεγνώσει πριν ξεκινήσει η εργασία, ιδιαίτερα σε βόρειες προσόψεις, που στεγνώνουν πιο αργά. Για τον έλεγχο της υγρασίας, η παλάμη πιέζεται στο επίχρισμα για 10 δευτερόλεπτα: αν μείνει υγρή, η επιφάνεια δεν είναι έτοιμη.

Το ελληνικό κλίμα και η πρόσοψη

Η ηλιοφάνεια στην Ελλάδα είναι έντονη, και το αποτέλεσμα διαφέρει ανάλογα με τον προσανατολισμό. Οι νότιες και δυτικές προσόψεις δέχονται έντονη υπεριώδη ακτινοβολία, και το συχνότερο πρόβλημα εκεί είναι το ξεθώριασμα. Οι βόρειες προσόψεις, που μένουν σκιερές, είναι πιο ευάλωτες στην ανάπτυξη φυκιών και μούχλας, ιδιαίτερα μετά από περιόδους υγρασίας. Στα παραθαλάσσια σημεία και στα νησιά, όπως η Σαντορίνη, το αλμυρό αερόλυμα επιταχύνει τη φθορά των επιχρισμάτων και των χρωμάτων, οπότε αξίζει να επιλέγεται χρώμα με καλή αντοχή στο αλάτι. Στην Αθήνα, η ρύπανση και η θερμική καταπόνηση των προσόψεων επηρεάζουν τη διάρκεια των χρωμάτων, ενώ στη Θεσσαλονίκη οι υγρότεροι χειμώνες καθυστερούν το στέγνωμα των επιχρισμάτων. Η εφαρμογή σε καυτή ηλιοφάνεια ή σε δυνατό άνεμο μπορεί να στεγνώσει το χρώμα πριν σχηματίσει ομοιόμορφη μεμβράνη, γι' αυτό η εργασία προγραμματίζεται συνήθως για τις δροσερότερες ώρες της ημέρας.

Πότε ο υπολογιστής δεν είναι η κατάλληλη επιλογή

Ο υπολογιστής προορίζεται για συνηθισμένα εξωτερικά χρώματα σε επιχρίσματα, τούβλο και σκυρόδεμα. Δεν ισχύει για ειδικά συστήματα, όπως ελαστομερή επιχρίσματα, ασβεστόχρωμα ή παχιές διακοσμητικές επιστρώσεις, όπου η απόδοση και ο τρόπος εφαρμογής είναι διαφορετικά. Δεν καλύπτει ούτε επιφάνειες με ρωγμές, αποκολλήσεις ή υγρασία από το έδαφος: αυτά πρέπει πρώτα να επισκευαστούν, αλλιώς το νέο χρώμα θα αποτύχει όσο ακριβής κι αν είναι ο υπολογισμός της ποσότητας. Τέλος, ο υπολογιστής δεν υποκαθιστά τις οδηγίες του τεχνικού δελτίου του προϊόντος, που πρέπει να συμβουλεύεται κανείς πριν από την εφαρμογή.

Πρότυπα, τυπικές τιμές και σχεδιαστικές επιλογές

Ο Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης (ΕΛΟΤ) είναι ο φορέας που μεταφέρει τα ευρωπαϊκά πρότυπα στο εθνικό σύστημα. Οι τιμές απόδοσης του υπολογιστή, δηλαδή 9, 6 και 5 m²/L για το τελικό χρώμα και 7 m²/L για το αστάρι, είναι τυπικές τιμές εργασίας και δεν αποτελούν προδιαγραφή κάποιου προτύπου. Ο συντελεστής 1,1 είναι σχεδιαστική επιλογή του υπολογιστή, δηλαδή ένα περιθώριο ασφαλείας, και όχι απαίτηση κάποιου προτύπου ή κανονισμού. Η απόδοση που ισχύει για συγκεκριμένο προϊόν είναι αυτή που αναφέρει ο κατασκευαστής στο τεχνικό δελτίο του, και αν διαφέρει από τις τυπικές τιμές, υπερισχύει εκείνη. Για αλλαγή της εμφάνισης μιας πρόσοψης, ιδίως σε κτίριο με ιδιαίτερο χαρακτήρα, καλό είναι να ζητηθεί η γνώμη της αρμόδιας υπηρεσίας πριν ξεκινήσει η εργασία.