Κόστος σηπτικής δεξαμενής: εκτίμηση και όγκος

Πώς λειτουργεί ο υπολογισμός

Πόσο κοστίζει μια σηπτική δεξαμενή

Η εγκατάσταση σηπτικής δεξαμενής σπάνια κοστίζει όσο δείχνει η πρώτη αναζήτηση στο διαδίκτυο. Το συνολικό κόστος αποτελείται από τρία διακριτά στοιχεία: τον εξοπλισμό της δεξαμενής, την εκσκαφή και την εγκατάσταση, και το σύστημα διάθεσης των επεξεργασμένων υδάτων. Κάθε στοιχείο μπορεί να μεταβληθεί ουσιαστικά ανάλογα με τις συνθήκες του εδάφους, την περιοχή και τη λύση που επιλέγεται. Οι ενότητες που ακολουθούν εξηγούν κάθε στοιχείο του κόστους και τους κανόνες που το διέπουν.

Πώς υπολογίζεται ο όγκος της δεξαμενής

Ο υπολογισμός ξεκινά από τον αριθμό των ατόμων που διαμένουν μόνιμα στο σπίτι. Ο τύπος που χρησιμοποιεί το εργαλείο είναι V_ελαχ = 150 × κ × 3, όπου V_ελαχ είναι ο ελάχιστος όγκος της δεξαμενής σε λίτρα, κ ο αριθμός των μόνιμων κατοίκων, το 150 η ημερήσια κατανάλωση σε λίτρα ανά άτομο και το 3 ο χρόνος υδραυλικής παραμονής σε ημέρες. Η τιμή των 150 λίτρων ανά άτομο και ημέρα είναι τιμή αναφοράς του υπολογισμού και όχι μέτρηση της κατανάλωσης ενός συγκεκριμένου νοικοκυριού. Όταν η πραγματική κατανάλωση νερού είναι αισθητά υψηλότερη ή χαμηλότερη, το αποτέλεσμα μεταβάλλεται αναλογικά.

Για τέσσερα άτομα, ο υπολογισμός δίνει 150 × 4 × 3 = 1.800 λίτρα, οπότε η αμέσως μεγαλύτερη τυποποιημένη δεξαμενή είναι των 2.000 λίτρων. Για έξι άτομα, το αποτέλεσμα είναι 2.700 λίτρα και η δεξαμενή των 3.000 λίτρων. Για οκτώ άτομα, το αποτέλεσμα είναι 3.600 λίτρα και η δεξαμενή των 4.000 λίτρων. Για δύο άτομα, ο υπολογισμός δίνει 900 λίτρα, αλλά στην πράξη επιλέγεται η δεξαμενή των 2.000 λίτρων, που είναι η μικρότερη από όσες αναφέρονται σε αυτόν τον οδηγό.

Οι δεξαμενές κυκλοφορούν συνήθως σε τυποποιημένα μεγέθη, όπως 2.000, 3.000, 4.000 και 6.000 λίτρα. Όταν η διαθέσιμη θέση στο οικόπεδο είναι περιορισμένη, το μέγεθος επιλέγεται με βάση τον ελάχιστο όγκο και τον χώρο που υπάρχει. Σε νοικοκυριά με μεγάλη κατανάλωση, για παράδειγμα όταν λειτουργούν συχνά πλυντήρια ρούχων και πιάτων, ή όταν αναμένεται αύξηση των κατοίκων, συνιστάται να επιλέγεται το αμέσως επόμενο μέγεθος ως περιθώριο ασφαλείας. Η διαφορά κόστους της αναβάθμισης είναι συνήθως μικρή σε σύγκριση με το συνολικό κόστος εγκατάστασης, και αποφεύγει προβλήματα χωρητικότητας σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Τύποι σηπτικής δεξαμενής και κόστος εξοπλισμού

Υπάρχουν δύο βασικές επιλογές στην αγορά. Η πρώτη είναι η προκατασκευασμένη δεξαμενή από πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας (HDPE). Κατασκευάζεται σε εργοστάσιο, φτάνει στο χώρο έτοιμη για εγκατάσταση και η τοποθέτησή της είναι ταχύτερη από τη δεξαμενή που κατασκευάζεται επί τόπου. Το κόστος του εξοπλισμού είναι συνήθως χαμηλότερο από αυτό της δεξαμενής από σκυρόδεμα ίδιου όγκου. Η διάρκεια ζωής της εξαρτάται από τη συντήρηση, την ποιότητα της εγκατάστασης και τις συνθήκες του εδάφους, και τα τεχνικά όρια αναφέρονται στο φυλλάδιο του κατασκευαστή. Ο βασικός περιορισμός είναι το μέγεθος των τεμαχίων, αφού οι μεγάλες δεξαμενές απαιτούν πρόσβαση για γερανό ή φορτηγό μεταφοράς.

Η δεύτερη επιλογή είναι η δεξαμενή από οπλισμένο σκυρόδεμα, που κατασκευάζεται στον χώρο. Προτιμάται συχνά όταν η πρόσβαση για μεταφορά μεγάλου προκατασκευασμένου τεμαχίου είναι δύσκολη, ή όταν ζητείται πιο ανθεκτική λύση για μόνιμη κατοικία με περισσότερους κατοίκους. Η διαδικασία είναι πιο χρονοβόρα και το κόστος υλικών και τοιχοποιίας είναι σημαντικά υψηλότερο από αυτό της προκατασκευασμένης δεξαμενής ίδιου όγκου. Η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής που προσφέρει το σκυρόδεμα μπορεί να αντισταθμίσει μέρος του κόστους σε βάθος χρόνου, ιδίως σε κτίρια με μακρά προοπτική χρήσης.

Η επιλογή του τύπου δεν γίνεται μόνο με βάση το κόστος. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ο όγκος που απαιτείται, το έδαφος, η πρόσβαση στο οικόπεδο και ο χρόνος που διατίθεται για τις εργασίες. Μια δεξαμενή που είναι φθηνότερη στον εξοπλισμό μπορεί να αυξήσει το συνολικό κόστος, αν απαιτεί δύσκολη εκσκαφή ή ειδική μεταφορά.

Εγκατάσταση και σύστημα διάθεσης

Το κόστος της δεξαμενής είναι μόνο ένα μέρος του προϋπολογισμού. Η εκσκαφή, η τοποθέτηση, οι συνδέσεις και η επανεπίχωση συχνά αποτελούν μεγαλύτερο μέρος του συνολικού κόστους από την ίδια τη δεξαμενή. Το κόστος μεταβάλλεται ανάλογα με την πολυπλοκότητα της εγκατάστασης:

• Απλή (μαλακό άμμωδες ή αργιλώδες έδαφος, εύκολη πρόσβαση για μηχανήματα): το κόστος εγκατάστασης είναι χαμηλότερο.
• Μέτρια (κανονικό έδαφος, λογική πρόσβαση, βάθος έως 2 μέτρα): το κόστος είναι ενδιάμεσο.
• Σύνθετη (βράχος που απαιτεί θραύση, περιορισμένη πρόσβαση, μεγάλο βάθος ή ανάγκη αντλιοστασίου): το κόστος είναι υψηλότερο και μπορεί να αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού.

Πριν επιστρέψουν στο έδαφος, τα επεξεργασμένα ύδατα πρέπει να διατεθούν με ένα από τα ακόλουθα συστήματα:

Διηθητικό δίκτυο: τάφροι με διάτρητους αγωγούς, περιτυλιγμένους με χαλίκι και γεωύφασμα, που κατανέμουν τα επεξεργασμένα ύδατα στο έδαφος. Είναι το πιο συνηθισμένο σύστημα σε εδάφη με καλή διαπερατότητα. Το συνολικό μήκος των τάφρων εξαρτάται από τον τύπο του εδάφους και την ημερήσια παροχή.

Απορροφητικό πηγάδι: κυκλικό πηγάδι με τοιχοποιία από τούβλα με οπές, που επιτρέπει τη διήθηση από τα πλάγια. Είναι κατάλληλο όταν η επιφάνεια του εδάφους είναι λιγότερο διαπερατή, αλλά υπάρχουν στρώματα που απορροφούν νερό σε μεγαλύτερο βάθος. Η καταλληλότητα του εδάφους για αυτή τη λύση ελέγχεται με δοκιμή διήθησης, που συνήθως προβλέπει η τεχνική μελέτη, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι η λύση είναι εφικτή στο συγκεκριμένο οικόπεδο.

Όταν υπάρχει δημόσιο δίκτυο αποχέτευσης διαθέσιμο στην περιοχή, η σύνδεση με αυτό καταργεί την ανάγκη για σηπτική δεξαμενή και για σύστημα διάθεσης, και το κόστος της σύνδεσης πρέπει να συγκρίνεται με το κόστος της εγκατάστασης.

Άδειες και κανονισμοί

Η κατασκευή σηπτικής δεξαμενής απαιτεί άδεια δόμησης από την αρμόδια υπηρεσία δόμησης του δήμου, ακόμη και σε ιδιόκτητο οικόπεδο. Η υποχρέωση προκύπτει από τον ν. 4067/2012 (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός), που εντάσσει στις εργασίες που απαιτούν άδεια και τις εκσκαφές για κατασκευή. Η αίτηση συνοδεύεται κατά κανόνα από τεχνική μελέτη του συστήματος αποχέτευσης, που εκπονεί μηχανικός. Οι αποστάσεις της δεξαμενής και του συστήματος διάθεσης από κτίρια, πηγάδια, γεωτρήσεις και υδάτινα ρεύματα ελέγχονται στη μελέτη και στην αδειοδότηση, γι' αυτό ο σχεδιασμός πρέπει να ολοκληρώνεται πριν από κάθε εκσκαφή. Η ακριβής τιμή κάθε απόστασης πρέπει να επιβεβαιώνεται στην αρμόδια υπηρεσία του δήμου, γιατί δεν παρατίθεται εδώ.

Για τον τεχνικό σχεδιασμό, το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 12566 καλύπτει μικρά συστήματα επεξεργασίας λυμάτων για έως 50 ισοδύναμους κατοίκους και έχει μεταφερθεί στο εθνικό σύστημα τυποποίησης ως ΕΛΟΤ EN 12566. Τα τοπικά όρια του δήμου μπορεί να προσθέτουν απαιτήσεις, γι' αυτό η ισχύουσα εκδοχή πρέπει να επιβεβαιώνεται στην αρμόδια υπηρεσία πριν από την υποβολή της αίτησης.

Συντήρηση και εκκένωση

Η δεξαμενή χρειάζεται περιοδική εκκένωση για την αφαίρεση της λάσπης που συσσωρεύεται στον πυθμένα. Η εκκένωση γίνεται από εξουσιοδοτημένη εταιρεία και η συχνότητα εξαρτάται από το μέγεθος της δεξαμενής, τον αριθμό των χρηστών και τις οδηγίες της αρμόδιας αρχής. Το κόστος της αποκομιδής και της μεταφοράς της λάσπης διαφέρει ανά περιοχή και όγκο δεξαμενής, και συνιστάται να συμπεριλαμβάνεται στον προϋπολογισμό ως επαναλαμβανόμενη δαπάνη. Μια δεξαμενή που δεν καθαρίζεται έγκαιρα μπορεί να υπερχειλίσει, να επιβαρύνει το έδαφος και να χάσει την απόδοσή της στην επεξεργασία.

Συνηθισμένα λάθη στον προϋπολογισμό

• Υποτίμηση του όγκου: η επιλογή δεξαμενής μικρότερης από τον ελάχιστο υπολογισμό οδηγεί σε κακή επεξεργασία των υδάτων και σε συχνά προβλήματα φραξίματος.
• Εκτίμηση του κόστους χωρίς έλεγχο του εδάφους: η τιμή της δεξαμενής δεν δείχνει το κόστος της εγκατάστασης, που εξαρτάται κυρίως από το έδαφος και την πρόσβαση.
• Παράλειψη του συστήματος διάθεσης: το διηθητικό δίκτυο ή το απορροφητικό πηγάδι αποτελούν μέρος της εγκατάστασης και πρέπει να περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό από την αρχή.
• Έναρξη εργασιών χωρίς άδεια: μπορεί να οδηγήσει σε διακοπή των εργασιών και σε διοικητικές κυρώσεις.

Πότε δεν είναι κατάλληλη η εκτίμηση

Το εργαλείο δεν είναι κατάλληλο όταν το σπίτι έχει πρόσβαση σε δημόσιο δίκτυο αποχέτευσης, όταν η χρήση είναι επαγγελματική ή όταν το ακίνητο έχει χαρακτηριστικά που επηρεάζουν έντονα τη διάθεση των υδάτων, όπως κοντινό πηγάδι, υψηλή στάθμη υπόγειων υδάτων ή έντονες κλίσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις η εκτίμηση πρέπει να αντικατασταθεί από μελέτη που εκπονεί ειδικός μηχανικός.

Πότε χρειάζεται εξειδικευμένος τεχνικός

Η εκτίμηση παρέχει βάση σύγκρισης και προϋπολογισμού, αλλά η εγκατάσταση απαιτεί τεχνική μελέτη, επί τόπου αυτοψία για τις συνθήκες του εδάφους και αδειοδότηση. Πριν από την ανάθεση, συνιστάται η λήψη τουλάχιστον δύο προσφορών από εξειδικευμένες εταιρείες αποχέτευσης, κατά προτίμηση με επαληθεύσιμες αναφορές στην περιοχή. Συνιστάται επίσης να ελέγχεται αν η προσφορά περιλαμβάνει τη μελέτη, τα τέλη αδειών και όλες τις οικιακές συνδέσεις, καθώς αυτά τα στοιχεία συχνά λείπουν από τις αρχικές εκτιμήσεις.