Enkelvoudige rente berekenen met formule en voorbeeld
Bereken enkelvoudige rente over een startkapitaal, rentepercentage en looptijd, met eindwaarde en verloop per periode.
Bij enkelvoudige rente groeit het rentebedrag recht evenredig met de tijd. Een startkapitaal dat 3% per jaar opbrengt, levert na 5 jaar 15% van dat kapitaal aan rente op, en na 10 jaar 30%, omdat elk jaar weer over hetzelfde startkapitaal wordt gerekend. De verhouding tussen de rente en het kapitaal hangt dus alleen af van het rentepercentage en van de looptijd.
Deze calculator berekent de enkelvoudige rente en de eindwaarde van elk startkapitaal, elk rentepercentage en elke looptijd. Daarnaast toont hij hoe de rente per periode oploopt tot het einde van de gekozen termijn. Dat is bruikbaar bij het vergelijken van kortlopende spaarproducten en kredieten, maar ook bij het inschatten van verwijlrente op een betaling die te laat is voldaan. In alle gevallen gaat het om hetzelfde mechanisme: de rente wordt berekend over het oorspronkelijke bedrag, niet over het bedrag inclusief eerder opgebouwde rente.
Het verschil met samengestelde rente wordt pas duidelijk bij langere looptijden. Bij samengestelde rente worden opgebouwde rentebedragen periodiek bij het kapitaal gevoegd, zodat de groei steeds sneller verloopt. Bij enkelvoudige rente blijft de groei per periode gelijk. Wie een spaarproduct of krediet vergelijkt, moet daarom nagaan welke methode wordt toegepast. Dat staat meestal in de voorwaarden. Bij kredieten is het jaarlijks kostenpercentage (JKP) een nuttige vergelijkingsmaatstaf, omdat dat naast de rente ook de kosten van het krediet meeneemt.
De uitkomst van deze calculator is een wiskundige berekening op basis van de ingevoerde gegevens. Kosten, verzekeringen en andere voorwaarden van een concreet product zijn niet meegerekend. De uitkomst vervangt daarom de offerte of de officiële kostenopgave van een aanbieder niet.
Het resultaat wordt automatisch bijgewerkt.
Bedrag dat wordt belegd of geleend
Rentepercentage op het kapitaal, per jaar in procenten
Duur van de belegging of lening, in de eenheid rechts ernaast
Berekende rente
Enkelvoudige rente over de volledige looptijd, zonder rente over rente
- Startkapitaal
- € 5.000,00
- Eindwaarde
- € 5.200,00
Verloop van de rente over de looptijd
| Periode | Opgebouwde rente | Totale waarde |
|---|---|---|
| 1 | € 16,67 | € 5.016,67 |
| 2 | € 33,33 | € 5.033,33 |
| 3 | € 50,00 | € 5.050,00 |
| 4 | € 66,67 | € 5.066,67 |
| 5 | € 83,33 | € 5.083,33 |
| 6 | € 100,00 | € 5.100,00 |
| 7 | € 116,67 | € 5.116,67 |
| 8 | € 133,33 | € 5.133,33 |
| 9 | € 150,00 | € 5.150,00 |
| 10 | € 166,67 | € 5.166,67 |
| 11 | € 183,33 | € 5.183,33 |
| 12 | € 200,00 | € 5.200,00 |
Hoe het werkt
Formule
Hoe de berekening werkt
Hoe de berekening van enkelvoudige rente werkt
Wie geld op een termijnrekening zet, een kortlopend krediet afsluit of een factuur te laat betaalt, krijgt vroeg of laat met enkelvoudige rente te maken. Het is de meest directe manier om rente te berekenen. De rente wordt altijd berekend over het startkapitaal, en de rente die in eerdere periodes is opgebouwd, wordt niet bij dat kapitaal opgeteld om daarover nieuwe rente te berekenen.
Deze calculator bepaalt de enkelvoudige rente en de eindwaarde van elk startkapitaal, elk rentepercentage en elke looptijd. Daarnaast toont hij hoe de rente per periode oploopt over de volledige gekozen looptijd, zodat het verloop van de opbrengst of van de kosten in één oogopslag zichtbaar is.
De logica achter de formule
De enkelvoudige rente vermenigvuldigt drie factoren: het startkapitaal K, het rentepercentage i voor één periode en het aantal verstreken perioden t. Daarmee wordt de rente R = K × i × t. De eindwaarde EW is het startkapitaal vermeerderd met die rente, dus EW = K × (1 + i × t).
Omdat de basis van de berekening nooit verandert, levert elke periode precies hetzelfde rentebedrag op. Het verloop van de opgebouwde rente is daardoor een rechte lijn en geen kromme. Wie de rente per periode uitschrijft, ziet telkens dezelfde stap terugkomen.
Dat onderscheidt enkelvoudige rente van samengestelde rente. Bij samengestelde rente worden opgebouwde rentebedragen periodiek bij het kapitaal getrokken, zodat ook over die bedragen weer rente wordt berekend. In de eerste periodes liggen de twee methoden dicht bij elkaar. Naarmate de looptijd langer wordt, groeit het verschil tussen de rechte lijn van de enkelvoudige rente en de steeds steilere curve van de samengestelde rente.
Een voorbeeld maakt dit concreet. Stel dat het startkapitaal 100 is, het rentepercentage 4% per jaar en de looptijd 3 jaar. Per jaar komt er dan 4 aan rente bij, zodat de opgebouwde rente na één jaar 4 bedraagt, na twee jaar 8 en na drie jaar 12. De eindwaarde is dan 112. Bij samengestelde rente zou het eindbedrag na drie jaar iets hoger uitvallen, omdat de rente van het eerste en tweede jaar dan ook rente opbrengt.
Eenheid van tijd: de meest gemaakte rekenfout
Het rentepercentage en de looptijd moeten altijd in dezelfde eenheid worden uitgedrukt voordat ze worden vermenigvuldigd. Een jaarlijks rentepercentage moet dus worden gecombineerd met een looptijd in jaren. Bij een looptijd in maanden deelt men het aantal maanden door twaalf. Bij een looptijd in dagen deelt men het aantal dagen door het aantal dagen in het betreffende jaar, meestal 365 of 366.
Neem als voorbeeld een rentepercentage van 4% per jaar over een half jaar. Dan is t gelijk aan 0,5 en de rente 100 × 0,04 × 0,5 = 2. Wie de looptijd van zes maanden direct als 6 invult in een formule met een jaarpercentage, krijgt een uitkomst die twaalf keer te hoog is. Deze calculator voert die omrekening zelf uit zodra de juiste eenheid is gekozen, maar het is goed om de logica te kennen, zodat een uitkomst altijd kan worden gecontroleerd.
Waar enkelvoudige rente in de praktijk voorkomt
Enkelvoudige rente kan voorkomen bij producten met een korte looptijd, waar het verschil met samengestelde rente klein is en de eenvoud van de berekening zwaarder weegt. Denk aan sommige termijndeposito's met een korte looptijd en aan bepaalde vormen van kortlopend consumentenkrediet, waarbij de rente evenredig met de tijd wordt berekend zonder tussentijdse kapitalisatie. Welke methode precies geldt, staat altijd in de voorwaarden van het product.
Ook bij verwijlrente, de vergoeding die verschuldigd wordt wanneer een betaling niet op de afgesproken datum is gedaan, kan de rente lineair worden berekend. Het achterstallige bedrag wordt dan verhoogd met rente die evenredig oploopt met het aantal dagen of maanden van de vertraging. Of een roodstand op een betaalrekening op dezelfde manier wordt berekend, hangt af van de voorwaarden van de instelling.
Buiten de financiële sector is enkelvoudige rente vooral een leermiddel. Omdat het verloop lineair is, is het de eerste methode die wordt behandeld bij het leren van financiële wiskunde, voordat de kapitalisatie van rente wordt ingevoerd.
Veelgemaakte fouten
De belangrijkste fout is enkelvoudige rente verwarren met samengestelde rente, vooral bij lange looptijden. Een kapitaal dat jarenlang tegen enkelvoudige rente staat, levert altijd minder op dan hetzelfde kapitaal met dezelfde nominale rentevoet en samengestelde rente, omdat er geen rente over eerder opgebouwde rente wordt berekend.
Een tweede fout is de eenheid van tijd niet omrekenen, zoals hierboven is uitgelegd. Dat leidt meestal tot een te hoge uitkomst.
Een derde fout is aannemen dat de uitkomst alle kosten bevat. Productkosten, provisies, verzekeringen en boetes voor vervroegde aflossing worden in deze formule niet meegerekend. Zij veranderen de werkelijke kosten van een product, en bij kredieten kunnen het jaarlijks kostenpercentage (JKP) of de volledige kostenopgave van de aanbieder een beter beeld geven.
Een vierde veelgemaakte fout is het nominale rentepercentage gelijkstellen aan het werkelijke rendement. Bij een hogere inflatie is de koopkracht van de opbrengst lager dan het nominale percentage doet vermoeden. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) publiceert inflatiecijfers die helpen dat effect in te schatten.
Randgevallen: nulrente, nulperiode en negatief bedrag
Bij een rentepercentage van nul is de rente nul en is de eindwaarde gelijk aan het startkapitaal, ongeacht de looptijd.
Bij een looptijd van nul periodes is er geen rente en is de eindwaarde gelijk aan het startkapitaal; bij precies één periode is de enkelvoudige rente gelijk aan de samengestelde rente, omdat er dan nog geen rente over rente kan ontstaan.
Bij een startkapitaal van nul is de rente nul; bij een negatief bedrag levert de formule een negatieve uitkomst op, die in de praktijk geen betekenis heeft en als ongeldige invoer moet worden beschouwd.
Wanneer deze calculator gebruiken
Deze calculator is geschikt om een korte termijnrekening of een kortlopend krediet na te rekenen, om twee aanbiedingen met dezelfde looptijd te vergelijken en om de kosten van verwijlrente vooraf in te schatten. Ook voor onderwijs is hij bruikbaar, omdat het verloop per periode zichtbaar wordt en de invloed van de looptijd direct merkbaar is.
Wanneer deze calculator niet geschikt is
Voor langlopend sparen, beleggen en aflossen is samengestelde rente de gebruikelijke methode, en dan is deze calculator niet het juiste hulpmiddel. Ook bij een variabel rentepercentage, zoals bij een krediet waarvan de rente is gekoppeld aan een referentietarief als Euribor, verandert de rente gedurende de looptijd, terwijl deze formule uitgaat van één vast percentage.
De calculator houdt bovendien geen rekening met kosten, verzekeringen, boetes en fiscale behandeling. Die vallen buiten de wiskundige berekening. Voor de fiscale behandeling van rente-inkomsten is de Belastingdienst het aanspreekpunt.
Toezicht en openbare bronnen
Kredietaanbiedingen in Nederland vallen onder het gedragstoezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De Nederlandsche Bank (DNB) houdt toezicht op de financiële soliditeit van instellingen. De Europese Centrale Bank (ECB) bepaalt het monetaire beleid van het eurogebied, wat via het renteniveau indirect doorwerkt in referentietarieven zoals Euribor. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) ziet toe op eerlijke marktpraktijken.
Voor algemene economische cijfers, zoals inflatie, is het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de officiële bron. Die cijfers helpen om een uitkomst van deze calculator in een bredere context te plaatsen.
Wanneer een professional raadplegen
Bij bedragen die groot zijn, lange looptijden of voorwaarden die niet helemaal duidelijk zijn, is het verstandig om een onafhankelijke financieel adviseur te raadplegen. Die kan de voorwaarden, het JKP en de eventuele kosten beoordelen en nagaan of het product bij de persoonlijke situatie past. Deze calculator vervangt dat advies niet. Voordat een product wordt afgesloten, kan de aanbieder de gebruikte rekenmethode en de totale kosten toelichten.
Veelgestelde vragen
Wat is enkelvoudige rente?
Enkelvoudige rente is een rekenmethode waarbij de rente altijd wordt berekend over het oorspronkelijke startkapitaal. Rente die in eerdere periodes is opgebouwd, wordt niet bij dat kapitaal gevoegd en levert dus geen nieuwe rente op. Daardoor groeit de rente per periode met een gelijke stap. De formule is R = K × i × t, waarbij K het startkapitaal is, i het rentepercentage per periode en t het aantal verstreken perioden. Deze methode kan voorkomen bij kortlopende producten en bij het berekenen van verwijlrente.
Wat is het verschil tussen enkelvoudige en samengestelde rente?
Bij enkelvoudige rente worden de rentebedragen steeds berekend over het startkapitaal, zodat de groei lineair verloopt. Bij samengestelde rente worden opgebouwde rentebedragen periodiek bij het kapitaal gevoegd en leveren zij zelf weer rente op. De groei versnelt daardoor naarmate de looptijd vordert. Op korte termijn liggen de uitkomsten vaak dicht bij elkaar, maar bij langere looptijden wordt het verschil duidelijk. Voor langlopend sparen en beleggen is samengestelde rente de gebruikelijke methode.
Waar komt enkelvoudige rente in de praktijk voor?
Enkelvoudige rente kan voorkomen bij kortlopende producten, zoals sommige termijndeposito's met een korte looptijd en kortlopend consumentenkrediet. Ook bij verwijlrente, de vergoeding voor een betaling die na de vervaldatum wordt gedaan, kan de rente lineair worden berekend. Welke methode precies geldt, staat altijd in de voorwaarden van het product. Bij twijfel kan de betreffende instelling worden gevraagd welke rekenmethode wordt toegepast, voordat een overeenkomst wordt gesloten.
Hoe reken ik een jaarlijks rentepercentage om naar een kortere periode?
De rentevoet en de looptijd moeten dezelfde eenheid hebben voordat ze worden vermenigvuldigd. Bij een looptijd in maanden deelt men het aantal maanden door twaalf, zodat t in jaren wordt uitgedrukt en past bij een jaarlijks rentepercentage. Bij dagen deelt men het aantal dagen door het aantal dagen in het betreffende jaar, meestal 365 of 366. Een half jaar bij 4% per jaar geeft dus een t van 0,5. Deze calculator voert die omrekening automatisch uit op basis van de gekozen eenheid.
Geldt enkelvoudige rente voor leningen of alleen voor spaargeld?
Beide. Bij spaargeld bepaalt de formule de opbrengst van een kapitaal waarvan de rente zonder tussentijdse kapitalisatie wordt berekend. Bij een lening of een openstaande schuld bepaalt zij de kosten van de rente, inclusief verwijlrente bij te late betaling. Welke rekenmethode een langlopend krediet gebruikt, staat in de overeenkomst en is daar leidend. Deze calculator geeft een wiskundige schatting die de overeenkomst niet vervangt.
Wanneer is advies van een financieel adviseur nodig?
Dat is verstandig wanneer het om een groot bedrag, een lange looptijd of voorwaarden gaat die niet helemaal duidelijk zijn, zoals kosten, verzekeringen of boetes bij vervroegde aflossing. Een onafhankelijke financieel adviseur kan die voorwaarden beoordelen en nagaan of het product past bij de persoonlijke situatie. Een calculator als deze geeft alleen een rekenkundige schatting en vervangt dat advies niet. De aanbieder kan de gebruikte rekenmethode en de totale kosten van het product toelichten voordat een overeenkomst wordt gesloten.
Gerelateerde calculators
Door RivoCalc · Gecontroleerd volgens onze redactionele methodologie · Bijgewerkt op 2 september 2026
Deze calculator geeft een schatting ter informatie en vormt geen financieel advies. De werkelijke uitkomsten hangen af van de voorwaarden van de instelling en van de persoonlijke situatie. Voor financiële beslissingen wordt een gekwalificeerde adviseur of de betreffende instelling geraadpleegd.
