Kalkulator geowłókniny na m² i liczby rolek

Jak przebiega obliczenie

Jak obliczyć ilość geowłókniny

Geowłóknina to przepuszczalny materiał włókninowy, który rozdziela, filtruje i chroni poszczególne warstwy gruntu. W przeciwieństwie do folii nieprzepuszczalnej pozwala wodzie przenikać w dół, a jednocześnie zatrzymuje cząstki stałe. Dzięki temu drobny piasek i pył nie przedostają się do warstwy drenażowej i nie zapychają jej z czasem. Obliczenie potrzebnej ilości wymaga znania trzech wielkości: powierzchni do przykrycia, wymiarów dostępnej rolki oraz szerokości zakładu, czyli odcinka, na którym sąsiednie pasy nachodzą na siebie.

Gramatura dobrana do zastosowania

Gramatura, czyli masa 1 m² materiału, określa grubość i wytrzymałość mechaniczną geowłókniny. Zbyt lekki materiał w wymagającym zastosowaniu może ulec przebiciu albo zapchać się już po kilku sezonach.

Im większe obciążenie mechaniczne i ryzyko przebicia przez ostre elementy, tym wyższa powinna być gramatura. Lekkie materiały wystarczają do separacji gruntu pod żwirem dekoracyjnym w ogrodzie o niewielkim obciążeniu. Do drenażu ogrodów, podłoża pod trawę syntetyczną i ścieżek stosuje się materiały o gramaturze średniej. Cięższe geowłókniny przeznaczone są do fundamentów, murów oporowych i skarp narażonych na erozję. Wymagania dla konkretnego zastosowania określa norma EN 13252, a gramaturę wybranego produktu należy odczytać z karty technicznej, ponieważ oznaczenia różnią się między producentami.

W ogrodach domowych najczęściej stosuje się materiały lekkie lub średnie. Takie produkty są dostępne w sklepach z artykułami budowlanymi. Cięższe gramatury zamawia się zwykle u wyspecjalizowanych dostawców, zwłaszcza w obiektach inżynierskich.

Zakład: dlaczego wlicza się do obliczeń

Przy układaniu dwóch pasów geowłókniny obok siebie brzegi trzeba nałożyć jeden na drugi na szerokości zakładu. Bez tego zakładu między pasami zostają szczeliny, przez które drobne cząstki gruntu migrują do warstwy drenażowej i stopniowo ją zapychają.

Konsekwencja dla obliczeń jest taka, że każdy pas pokrywa mniej powierzchni użytecznej niż jego szerokość nominalna. Przy rolce o szerokości 2,0 m i zakładzie 0,20 m użyteczna szerokość pasa wynosi 1,8 m. Dla ogrodu o powierzchni 5 m × 5 m (25 m²) potrzeba zatem 25 × (2,0 / 1,8) ≈ 27,8 m² materiału, a nie 25 m². Po doliczeniu 10% na odpad wynik wynosi około 30,6 m², czyli jedna rolka 100 m² w zupełności wystarcza.

Dla bocznego ogrodu o wymiarach 8 m × 6 m (48 m²) i tym samym zakładzie wynik przed marginesem to około 53,3 m². Kalkulator przelicza każdy przypadek według tej samej zasady, niezależnie od tego, czy powierzchnia jest kwadratowa, czy wąska i długa.

Typowe zastosowania w Polsce

Geowłóknina pełni różne funkcje w zależności od położenia w strukturze.

Pod żwirem i trawą ogrodową. To najczęstsze zastosowanie w ogrodnictwie domowym. Materiał zapobiega przerastaniu chwastów przez żwir dekoracyjny oraz przenikaniu gruntu z dołu ku górnej warstwie. Układa się go bezpośrednio na przygotowanym gruncie, z zakładem zgodnym z kartą techniczną produktu, z podwinięciem przy krawędziach oraz przeszkodach, takich jak obrzeża, murki czy obramowania rabat.

Rowy drenażowe (drenaż francuski). W wykopie wypełnionym tłuczniem geowłóknina otacza kruszywo i nie dopuszcza do wnętrza drenu cząstek z otaczającego gruntu, dzięki czemu system zachowuje przepuszczalność przez wiele lat. W tej konfiguracji materiał obejmuje cały obwód wykopu, dlatego zakład należy dobrać ostrożnie, zgodnie z kartą techniczną produktu.

Mury oporowe i kontrola skarp. Za murem z kamienia lub bloczków geowłóknina pełni rolę filtra między gruntem zatrzymywanym a warstwą drenującą. Takie rozwiązania stosuje się na terenach o zróżnicowanej rzeźbie. Dla skarp o znacznej wysokości dobór materiału wymaga jednak projektu.

Dachy zielone i tarasy z ogrodem. Na stropach z ogrodem geowłókninę układa się na macie drenażowej kolczastej, przed warstwą podłoża roślinnego. Filtruje ona drobne cząstki ziemi, które mogłyby wpaść do kanałów maty.

Błędy przy montażu

Najczęstszy błąd to zbyt niska gramatura na gruntach spoistych. Gliny i iły zawierają bardzo drobne cząstki, które łatwo przechodzą przez lekki materiał i z czasem zapychają drenaż. Na takich gruntach należy dobrać geowłókninę o wyższej gramaturze, zgodnie z kartą techniczną produktu i projektem.

Drugi błąd to pomijanie zakładów w narożnikach i przy kątach prostych. W tych miejscach materiał trzeba przeciąć i nałożyć w obu kierunkach, a krawędzie starannie zamocować. Dla takich powierzchni lepiej przyjąć margines 15% niż standardowe 10%.

Trzeci błąd to układanie geowłókniny na nierównym podłożu z kamieniami lub ostrymi krawędziami. Przebicia i rozdarcia przerywają ciągłość bariery filtracyjnej. Przed ułożeniem materiału należy wyrównać podłoże, usunąć ostre elementy i zagęścić grunt, co wydłuża żywotność całego systemu.

Przykład obliczenia krok po kroku

Dla ogrodu o wymiarach 8 m × 10 m (80 m²), pokrytego geowłókniną o szerokości rolki 2 m i długości 50 m, przy zakładzie 0,2 m i marginesie na odpad 10% przebieg obliczeń wygląda następująco. Pierwszy krok to uwzględnienie zakładów: 8 × 10 × 2 / (2 − 0,2) wynosi około 88,9 m². Drugi krok to dodanie marginesu: 88,9 × 1,10 daje około 97,8 m². Trzeci krok to podzielenie przez powierzchnię jednej rolki, czyli 2 × 50 = 100 m². Wynik to 0,978 rolki, a po zaokrągleniu w górę potrzebna jest jedna rolka.

Ten sam schemat stosuje się do każdego innego obszaru. Jeśli wynik po podzieleniu przez powierzchnię rolki wychodzi tylko nieznacznie powyżej całkowitej liczby, na przykład 1,02, warto zwiększyć margines lub przewidzieć dodatkowy odcinek, zamiast ryzykować brak materiału w trakcie montażu.

Przypadki szczególne

Jeśli powierzchnia jest mniejsza niż jedna rolka, kalkulator zwraca jedną rolkę. Pozostały materiał warto zachować do napraw i uzupełnień.

Jeśli zakład jest równy szerokości rolki albo od niej większy, nie ma użytecznej szerokości pasa i wynik nie może zostać wyliczony. Kalkulator zgłasza wtedy błąd, który trzeba poprawić, zmniejszając zakład lub sprawdzając szerokość rolki.

Kalkulator liczy łączną powierzchnię, więc przy krótkich i wąskich odcinkach może wyjść mniej rolek, niż wymaga rzeczywiste cięcie. W takim przypadku warto sprawdzić, czy wszystkie pasy da się wyciąć z jednej rolki. Pasy układa się zwykle wzdłuż dłuższego boku obszaru, aby ograniczyć liczbę zakładów.

Kiedy nie poprzestawać na wyniku kalkulatora

Kalkulator określa ilość materiału, a nie jego nośność ani właściwości filtracyjne w konkretnym gruncie. Nie zastępuje badań geotechnicznych, obliczeń hydraulicznych ani projektu drenażu. Dotyczy to zwłaszcza drenażu pod drogami, parkingami i płytami fundamentowymi, murów oporowych oraz skarp o znacznej wysokości.

W inwestycjach wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia dokumentację techniczną, w tym dobór geosyntetyków w projekcie drenażu, opracowuje projektant z uprawnieniami budowlanymi, zgodnie z ustawą Prawo budowlane. Europejskie normy EN obowiązujące w Polsce publikuje Polski Komitet Normalizacyjny (PKN). Wymagania dla geowłóknin w systemach drenażowych określa norma EN 13252, a terminologię i właściwości geosyntetyków opisuje norma EN ISO 10318-1.