Υπολογισμός σκυροδέματος για πέδιλα (m³)

Πώς λειτουργεί ο υπολογισμός

Πώς υπολογίζεται το σκυρόδεμα για πέδιλα

Τα πέδιλα είναι το σημείο εκκίνησης κάθε κατασκευής από οπλισμένο σκυρόδεμα. Πριν από τη θεμελίωση πρέπει να είναι γνωστός ο όγκος του σκυροδέματος που θα παραγγελθεί, επειδή το έτοιμο σκυρόδεμα παραγγέλλεται από εργοστάσιο με προθεσμία. Αν η παραγγελία είναι μικρότερη από την πραγματική ανάγκη, η σκυροδέτηση διακόπτεται στη μέση και δημιουργούνται ψυχροί αρμοί στη ζώνη επαφής. Αν είναι μεγαλύτερη, πληρώνεται σκυρόδεμα που μένει αχρησιμοποίητο. Η αριθμομηχανή υπολογίζει τον γεωμετρικό όγκο των πεδίλων, προσθέτει το περιθώριο απωλειών και, αν δοθεί τιμή, εκτιμά το κόστος του σκυροδέματος.

Δύο τύποι πεδίλων και οι φόρμουλές τους

Το μεμονωμένο πέδιλο έχει κάτοψη τετράγωνη ή ορθογώνια και τοποθετείται κάτω από ένα μόνο υποστύλωμα. Ο όγκος του υπολογίζεται ως το γινόμενο των τριών διαστάσεών του (μήκος × πλάτος × πάχος, σε μέτρα), πολλαπλασιασμένο με το πλήθος των πεδίλων που έχουν τις ίδιες διαστάσεις:

V = N × L × C × h

Το συνεχές πέδιλο έχει γραμμική ανάπτυξη και στηρίζει έναν φέροντα τοίχο σε όλο το μήκος του. Ο υπολογισμός χρησιμοποιεί το συνολικό μήκος του τοίχου, δηλαδή το L, αντί για πολλαπλάσιο επαναλαμβανόμενων στοιχείων, οπότε ο αριθμός N είναι ίσος με 1:

V = L × C × h

Όταν τα πέδιλα έχουν διαφορετικές διαστάσεις, κάθε ομάδα ίδιων πεδίλων υπολογίζεται χωριστά και τα αποτελέσματα προστίθενται, επειδή η αριθμομηχανή δέχεται μία μόνο διάσταση για κάθε ομάδα.

Στον γεωμετρικό όγκο προστίθεται πάντα περιθώριο απωλειών (p). Η τιμή του εξαρτάται από τον τρόπο παραγωγής του σκυροδέματος. Το έτοιμο σκυρόδεμα που παραδίδεται με φορτηγό μπετονιέρα έχει συνήθως μικρότερες απώλειες ελέγχου του όγκου. Το σκυρόδεμα που αναμειγνύεται στο εργοτάξιο παρουσιάζει μεγαλύτερες απώλειες στην εκφόρτωση, τη μεταφορά και τη διάστρωση. Αν οι ξυλότυποι είναι από ξυλεία και όχι από μεταλλικά πάνελ, οι ανοχές διαστάσεων αυξάνουν τον τελικό όγκο και το περιθώριο πρέπει να είναι μεγαλύτερο. Το ποσοστό που θα χρησιμοποιηθεί πρέπει να συμφωνείται με τον μηχανικό ή με τον προμηθευτή.

Κλάσεις σκυροδέματος για πέδιλα

Η ελάχιστη κλάση σκυροδέματος για πέδιλα που έρχονται σε επαφή με υγρό έδαφος (έκθεση XC2) ορίζεται στον Ευρωκώδικα 2 (ΕΛΟΤ EN 1992-1-1) και στους πίνακες κλάσεων έκθεσης του ΕΛΟΤ EN 206. Για την έκθεση XC2 η ελάχιστη κλάση είναι C25/30. Η κλάση C20/25 αντιστοιχεί στην έκθεση XC1, δηλαδή σε ξηρό περιβάλλον, και δεν αρκεί για πέδιλα σε επαφή με υγρό έδαφος. Στην πράξη, οι μηχανικοί συχνά ορίζουν C25/30 για κατοικίες, επειδή προσφέρει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα χωρίς μεγάλη διαφορά στο κόστος. Σε παραθαλάσσιες ζώνες (έκθεση XS1) ή σε εδάφη με θειικά άλατα (έκθεση XA2) απαιτείται C30/37.

Η κλάση που ισχύει είναι πάντα εκείνη που ορίζει η μελέτη. Ο υπολογισμός του όγκου δεν εξαρτάται από την κλάση, αλλά η κλάση καθορίζει τη σύνθεση του σκυροδέματος που θα παραγγελθεί.

Παράδοση, αντλία και αριθμός φορτηγών

Το έτοιμο σκυρόδεμα παραδίδεται με φορτηγό μπετονιέρα, και η τιμή συνήθως περιλαμβάνει τη μεταφορά μέχρι την είσοδο του εργοταξίου. Όταν το φορτηγό δεν μπορεί να πλησιάσει το σημείο σκυροδέτησης, για παράδειγμα σε στενό οικόπεδο ή σε παλιό ιστορικό κέντρο, απαιτείται φορητή αντλία σκυροδέματος με πρόσθετο κόστος που εξαρτάται από το ύψος και την απόσταση άντλησης. Πριν από την παραγγελία, πρέπει να επιβεβαιώνεται αν η τιμή περιλαμβάνει παράδοση στο σημείο σκυροδέτησης ή μόνο εκφόρτωση στην είσοδο.

Ο αριθμός φορτηγών που εμφανίζει η αριθμομηχανή είναι ενδεικτικός. Βασίζεται σε μία τυπική χωρητικότητα ανά φορτηγό και δεν λαμβάνει υπόψη τον σχεδιασμό της σκυροδέτησης. Ο πραγματικός αριθμός εξαρτάται από τη χωρητικότητα του φορτηγού που θα χρησιμοποιηθεί και από τον ρυθμό με τον οποίο μπορεί να διαστρωθεί το σκυρόδεμα. Σε μεγάλα ή πολλαπλά πέδιλα, ο σχεδιασμός της σειράς σκυροδέτησης επηρεάζει την ποιότητα, γιατί κάθε διακοπή μεγάλης διάρκειας δημιουργεί ψυχρούς αρμούς στο σκυρόδεμα που έχει ήδη τοποθετηθεί.

Συχνά λάθη στον υπολογισμό

Το συχνότερο λάθος είναι η χρήση των διαστάσεων του υποστυλώματος αντί των διαστάσεων του πέδιλου. Ένα υποστύλωμα έχει συνήθως διατομή 0,25 × 0,25 m ή 0,30 × 0,30 m, ενώ το πέδιλο που το στηρίζει μπορεί να έχει διαστάσεις 1,0 × 1,0 m ή μεγαλύτερες. Η διαφορά στον όγκο είναι πολλαπλάσια, και γι' αυτό ο έλεγχος των διαστάσεων με τη μελέτη είναι απαραίτητος πριν από τον προϋπολογισμό.

Το δεύτερο λάθος είναι η παράλειψη του σκυροδέματος καθαρισμού. Πριν από την τοποθέτηση του οπλισμού, στον πυθμένα της εκσκαφής στρώνεται συνήθως ένα λεπτό στρώμα σκυροδέματος χαμηλής αντοχής, π.χ. C12/15, ή κονίαμα εξομάλυνσης, ώστε ο οπλισμός να μην έρχεται σε άμεση επαφή με το έδαφος. Το πάχος του στρώματος είναι τυπικά μερικά εκατοστά. Για την εκτίμηση του όγκου του χρησιμοποιείται η ίδια φόρμουλα, με h ίσο με το πάχος του στρώματος σε μέτρα, και ο όγκος προστίθεται στον βασικό όγκο της παραγγελίας.

Το τρίτο λάθος αφορά τους ξυλότυπους. Οι ξυλότυποι από ξυλεία έχουν μεγαλύτερες ανοχές διαστάσεων από τα τυποποιημένα μεταλλικά πάνελ, και η διαφορά μπορεί να προσθέσει επιπλέον όγκο σκυροδέματος. Σε αυτή την περίπτωση, ένα υψηλότερο περιθώριο απωλειών είναι προληπτικά ορθό.

Το τέταρτο λάθος είναι η χρήση διαστάσεων που δεν έχουν ελεγχθεί με τη μελέτη. Οι διαστάσεις του πέδιλου προκύπτουν από τα φορτία του κτιρίου και από την αντοχή του εδάφους, άρα μια αλλαγή στη διατομή μετά την εκσκαφή μεταβάλλει ολόκληρο τον υπολογισμό.

Πότε χρησιμοποιείται η αριθμομηχανή και πότε όχι

Η αριθμομηχανή είναι χρήσιμη για τον προϋπολογισμό της παραγγελίας, για τον έλεγχο μιας προσφοράς από προμηθευτή, για τον σχεδιασμό του αριθμού φορτηγών και για τη σύγκριση σεναρίων, όπως διαφορετικό πάχος ή διαφορετικό περιθώριο απωλειών. Είναι κατάλληλη για απλά, ορθογωνικά πέδιλα και για συνεχείς θεμελιώσεις με ευθύγραμμους τοίχους.

Δεν είναι κατάλληλη για τον καθορισμό των διαστάσεων των θεμελίων. Δεν καλύπτει σύνθετες μορφές, όπως πεδιλοδοκούς, πλωτά θεμέλια ή κεφαλές πασσάλων, και δεν λαμβάνει υπόψη ειδικές συνθήκες, όπως πρανή, γειτονικά κτίρια ή εκσκαφές κοντά σε υφιστάμενα θεμέλια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο όγκος πρέπει να προκύπτει από το σχέδιο του μηχανικού.

Πότε να συμβουλευτείτε μηχανικό

Το αποτέλεσμα της αριθμομηχανής είναι μόνο ο γεωμετρικός όγκος. Οι διαστάσεις των πεδίλων, το πάχος τους και ο οπλισμός προκύπτουν από τη γεωτεχνική έρευνα (δοκιμές SPT και κοκκομετρική ανάλυση του εδάφους), από τα φορτία του κτιρίου, από τη σεισμική δράση σύμφωνα με τον Ευρωκώδικα 8 (ΕΛΟΤ EN 1998-1) και από τις ελάχιστες απαιτήσεις οπλισμού του Ευρωκώδικα 2. Η Ελλάδα βρίσκεται σε σεισμογενή περιοχή, οπότε η σεισμική επιρροή πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε κάθε θεμελίωση.

Σύμφωνα με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ), οι εργασίες που απαιτούν οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών δόμησης συνοδεύονται από μελέτη στατικής επάρκειας, συντεταγμένη από μηχανικό με άδεια άσκησης επαγγέλματος. Η ιδιότητα του μηχανικού μπορεί να επαληθευτεί μέσω του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Η χρήση μόνο μιας αριθμομηχανής όγκων για τον καθορισμό των θεμελίων, χωρίς εγκεκριμένη μελέτη, αποτελεί κίνδυνο για την ασφάλεια της κατασκευής και μπορεί να έχει νομικές συνέπειες. Τα όρια εξαίρεσης από την αδειοδότηση ορίζονται στη νομοθεσία και πρέπει να ελέγχονται πριν από την έναρξη των εργασιών. Σε κάθε περίπτωση, η γνώμη μηχανικού πριν από την εκσκαφή είναι πάντα σκόπιμη.