DSTI berekenen met stresstest en lastenratio
Berekent de DSTI van het huishouden met en zonder de renteverhoging die kredietverstrekkers in de kredietwaardigheidstoets gebruiken.
Een huishouden dat 20 procent van het netto maandinkomen kwijt is aan bestaande kredieten en er een nieuwe hypotheek van 15 procent bij krijgt, heeft een DSTI van 35 procent. Dat is het deel van het netto inkomen dat opgaat aan leningslasten, ook wel lastenratio genoemd. Na de stresstest, met een hogere rente voor het nieuwe contract, loopt de maandlast op naar 25 procent en komt de DSTI op 45 procent uit. Dat is het getal dat de kredietverstrekker registreert. Deze calculator reproduceert beide berekeningen.
Het verschil ontstaat bij de toetsing van de kredietwaardigheid. Een aanbieder rekent de nieuwe lening niet door tegen de afgesproken rente, maar tegen een hogere rente, zodat het huishouden ook betaalt als de rente stijgt. Die opslag is groter bij een lange looptijd, omdat er dan meer jaren zijn waarin de rente kan oplopen. Loopt het contract door na de AOW-leeftijd, dan kan de aanbieder daarnaast een lager inkomen na die leeftijd meewegen. Het uiteindelijke getal is daardoor strenger dan de momentopname van deze maand.
De calculator berekent de nieuwe lening met de annuïteitenmethode, waarbij de maandlast gedurende de hele looptijd gelijk blijft. Dat is de gangbare methode voor hypotheken in Nederland. Vul het netto inkomen van het hele huishouden in, de maandlasten van lopende kredieten, het bedrag, de looptijd en de verwachte rente. Het resultaat toont de DSTI zonder en met stresstest naast elkaar, zodat het verschil direct zichtbaar is.
De calculator is bedoeld voor wie een hypotheek voorbereidt, voor wie een autolening overweegt en wil weten hoeveel ruimte er overblijft, en voor wie al meerdere kredieten heeft en wil nagaan hoe krap het huishouden staat voordat er een nieuw krediet bij komt. Het resultaat is een schatting. De definitieve beslissing neemt de aanbieder na een volledige beoordeling van het dossier.
Het resultaat wordt automatisch bijgewerkt.
Som van de netto inkomens van alle aanvragers, na inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen
Totaal per maand aan hypotheek, autolening, persoonlijke lening en creditcards met termijnbetalingen
Kapitaal dat met het nieuwe contract wordt gefinancierd
Totale duur van het nieuwe contract, in jaren
Verwachte nominale jaarrente voor het nieuwe contract
Procentpunten die bij de rente worden opgeteld om een toekomstige rentestijging te simuleren, zoals de kredietwaardigheidstoets vereist
DSTI met stresstest
Verhouding tussen de leningslasten en het netto inkomen, met de maandlast van het nieuwe krediet al verhoogd
- Maandlast van het nieuwe krediet
- € 709,57
- Maandlast met stresstest
- € 849,16
- Totaal maandelijkse lasten
- € 1.149,16
- DSTI zonder stresstest
- 45,9 %
- DSTI van de lopende kredieten
- 13,6 %
Hoe het werkt
Formule
Hoe de berekening werkt
DSTI: de lastenratio waarop kredietverstrekkers beslissen
Wie in Nederland een hypotheek aanvraagt, krijgt vroeg te maken met een getal dat zwaarder weegt dan de meeste andere. De DSTI, in het Nederlands vaak lastenratio genoemd, geeft aan welk deel van het netto maandinkomen vastligt in leningslasten. Hoe lager het percentage, hoe meer ruimte er overblijft voor de overige vaste lasten, zoals energie, verzekeringen, zorgkosten, vervoer en boodschappen. Die posten telt de DSTI niet mee, maar ze bepalen wel hoe krap een huishouden in de praktijk leeft.
Kredietverstrekkers berekenen het getal voordat zij een voorstel doen, en zij rekenen strenger dan de meeste mensen thuis. Het verschil zit in de stresstest. De maandlast die telt is niet de maandlast van vandaag, maar de maandlast in een scenario met hogere rente. Daardoor voelt een huishouden zich vaak ruim in zijn budget en krijgt het toch een afwijzing of een lager bedrag. Deze calculator laat beide berekeningen zien, de gangbare en de verhoogde.
Wat telt mee in de teller en in de noemer
De teller telt alle maandelijkse leningslasten bij elkaar. Dat zijn de hypotheek, de autolening, de persoonlijke lening, het saldo van creditcards dat in termijnen wordt afgelost en lopende kredietlijnen die aan de betaalrekening zijn gekoppeld. Ook de lasten van medeaanvragers tellen mee, niet alleen die van de persoon die het nieuwe contract tekent. Een borgstelling telt eveneens mee, omdat het risico bestaat ook wanneer een ander betaalt.
De noemer is het netto maandinkomen van het huishouden, dus wat na inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen op de rekening komt. Gerekend wordt met regelmatige en aantoonbare inkomsten: vaste salarissen, pensioenen, uitkeringen, huurinkomsten en andere stabiele bronnen van alle aanvragers. Eenmalige uitkeringen, tijdelijke toeslagen en niet-aangegeven werk tellen niet mee, omdat geen aanbieder die als basis voor een beoordeling accepteert.
Eén detail maakt in de praktijk veel verschil. Een stel in Eindhoven waarvan alleen één partner als aanvrager staat, krijgt een hogere lastenratio dan hetzelfde stel met beide partners als aanvrager, omdat het inkomen van de tweede partner dan buiten de noemer valt. Het loont om beide varianten door te rekenen voordat de aanvraag wordt ingediend.
Waarom de berekening van de aanbieder altijd hoger uitvalt
De toetsing van de kredietwaardigheid vereist dat de maandlast van het nieuwe contract wordt doorgerekend met een hogere rente dan de overeengekomen rente. De redenering is eenvoudig. Bij een rente die na de rentevaste periode opnieuw wordt vastgesteld, kan de maandlast stijgen. Bij een variabele rente die is gekoppeld aan een index zoals Euribor, volgt de rente die index. Als een huishouden de lening alleen kan dragen in het gunstigste scenario, is de lening kwetsbaar. Hoe langer de looptijd, hoe meer jaren er zijn waarin de rente kan oplopen. Het renterisico weegt daarom zwaarder bij een lange looptijd, en de verhoging die een aanbieder hanteert verschilt per aanbieder.
Er is een tweede aanpassing die met de leeftijd samenhangt. Loopt het contract door na de AOW-leeftijd, dan kan de aanbieder rekening houden met het lagere inkomen dat na die leeftijd meestal volgt. De lastenratio is dan niet alleen het inkomen van nu, maar ook een inschatting van het inkomen aan het eind van de looptijd. Daarom verlaagt een langere looptijd de maandlast, maar kan die de positie van de aanvrager juist verzwakken, omdat het contract in een fase met minder inkomen doorloopt.
Het Nederlandse stelsel kent geen wettelijk vastgesteld maximumpercentage voor de lastenratio. De aanbieder bepaalt de eigen norm binnen de kredietwaardigheidstoets, die is opgenomen in de Wet op het financieel toezicht (te raadplegen op wetten.overheid.nl). De Autoriteit Financiële Markten (afm.nl) houdt toezicht op de manier waarop aanbieders die toets uitvoeren. Een aanvraag die boven de eigen norm van een aanbieder uitkomt, wordt daardoor niet automatisch afgewezen, maar kan leiden tot een lager bedrag of een andere looptijd.
Randgevallen die de uitkomst verschuiven
Zelfstandigen met een wisselend inkomen vormen een apart geval. Veel aanbieders rekenen met een gemiddelde over meerdere jaren in plaats van met het inkomen van het afgelopen jaar, en dat kan de noemer lager maken dan de inkomsten van het lopende jaar doen vermoeden. Ook een tijdelijk contract of een recente proeftijd verandert de beoordeling, omdat de vastheid van het inkomen dan minder zwaar telt. Een looptijd die voor de AOW-leeftijd eindigt, geeft de meeste ruimte, omdat de verlaging voor het inkomen na die leeftijd dan niet speelt.
Ook de grensgevallen in de formule zelf verdienen aandacht. Bij een rente van nul is de noemer van de annuïteitenformule nul, en wordt de maandlast het bedrag gedeeld door het aantal termijnen (B / n). Het aantal termijnen moet minimaal één zijn: bij een looptijd van nul termijnen heeft de formule geen bruikbare uitkomst. Het bedrag van het nieuwe krediet mag niet negatief zijn. Bij nul is de nieuwe maandlast nul, maar een negatief bedrag heeft voor een krediet geen betekenis.
Veelgemaakte fouten
De eerste fout is rekenen met het bruto inkomen. De lastenratio gaat over het netto inkomen, en het verschil tussen beide is groot genoeg om een ruim resultaat om te zetten in een krap resultaat.
De tweede fout is kleine kredieten vergeten. Een creditcard met termijnbetalingen of een krediet voor witgoed lijkt los van de rest onbelangrijk, maar die lasten tellen mee in de teller en staan geregistreerd in de kredietregistratie die aanbieders raadplegen voordat zij besluiten.
De derde fout is de lastenratio verwarren met het huishoudbudget. De DSTI meet alleen krediet. Huur, energie, zorgkosten, kinderopvang, vervoer en voeding tellen niet mee. Twee huishoudens met dezelfde lastenratio houden daardoor vaak een heel verschillende ruimte over, omdat het bedrag dat overblijft afhangt van het inkomensniveau. Een gezin met hoge woonlasten kan bij een percentage dat elders comfortabel zou zijn toch krap zitten.
De vierde fout is vakantiegeld of een eindejaarsuitkering als gewoon maandinkomen tellen. Dat zijn eenmalige of jaarlijkse uitkeringen die het regelmatige maandinkomen niet verhogen, en de beoordeling werkt met dat regelmatige inkomen.
Wanneer een adviseur inschakelen
Deze calculator reproduceert de methode, maar vervangt de beoordeling van de aanbieder niet. De definitieve beslissing weegt ook de betalingshistorie in de kredietregistratie, de vastheid van het arbeidscontract, de verhouding tussen het bedrag en de waarde van de zekerheid en de duur van de bestaande bankrelatie. Ligt de berekende lastenratio dicht bij de normen van de aanbieders, dan loont het om een onafhankelijke hypotheekadviseur te raadplegen. Een hypotheekadviseur met een registratie bij de Autoriteit Financiële Markten (afm.nl) vergelijkt voorstellen van meerdere aanbieders en weet welke ruimte bij welke aanbieder nog beschikbaar is.
De Nederlandsche Bank (dnb.nl) publiceert statistieken over de hypotheekrente en de leningen aan huishoudens. Die reeksen geven context bij de rente die in de berekening wordt gebruikt, maar ze vervangen geen offerte van een aanbieder. Wie de verwachte rente invult, doet er daarom goed aan die te vergelijken met de actuele voorstellen die daadwerkelijk worden ontvangen.
Veelgestelde vragen
Wat betekent DSTI en is het hetzelfde als lastenratio?
DSTI is de Engelse afkorting van debt service to income, wat in het Nederlands het best vertaald kan worden als verhouding tussen de leningslasten en het inkomen. In Nederland spreekt men doorgaans van lastenratio. Beide termen verwijzen naar hetzelfde rekengetal: het deel van het netto maandinkomen dat opgaat aan maandelijkse leningslasten. De afkorting DSTI komt vooral voor in internationale en toezichtsdocumenten, terwijl lastenratio het gangbare woord is in het dagelijkse gesprek over de hypotheek.
Hoe wordt de DSTI berekend?
Tel alle maandelijkse leningslasten van het huishouden op, inclusief het nieuwe krediet, en deel dat totaal door het netto maandinkomen. Vermenigvuldig het resultaat met honderd om het als percentage te krijgen. De maandlast van het nieuwe krediet wordt berekend met de annuïteitenmethode, waarbij de maandlast gedurende de hele looptijd gelijk blijft. In de berekening met stresstest gebruikt de calculator een hogere rente voor dat nieuwe krediet, waardoor de maandlast hoger uitvalt.
Welke inkomsten en lasten tellen mee in de berekening?
Bij het inkomen telt alles wat regelmatig, aantoonbaar en netto is: salarissen na inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen, pensioenen, uitkeringen en huurinkomsten van alle aanvragers. Bij de lasten tellen alle lopende kredieten mee, van de hypotheek tot de persoonlijke lening, de autolening en creditcards met termijnbetalingen. Vaste lasten zoals huur, energie, zorgkosten of kinderopvang tellen niet mee, omdat de lastenratio alleen krediet meet en geen huishoudbudget.
Waarom komt de rekening van de kredietverstrekker hoger uit dan mijn eigen berekening?
In de praktijk rekent de kredietverstrekker de maandlast van het nieuwe krediet niet door met de afgesproken rente, maar met een hogere rente. Zo wordt getest of het huishouden de lening ook draagt wanneer de rente stijgt, en die opslag weegt zwaarder bij een langere looptijd. Loopt het contract door na de AOW-leeftijd, dan kan de aanbieder ook een lager inkomen na die leeftijd meewegen. Daarnaast telt de aanbieder vaak schulden mee die thuis worden vergeten, zoals kredieten waarvoor een borgstelling is afgegeven. Het toezicht op de manier waarop aanbieders deze toets uitvoeren ligt bij de Autoriteit Financiële Markten (afm.nl).
Hoe kan de lastenratio omlaag voordat een krediet wordt aangevraagd?
De meest effectieve weg is de teller verkleinen of de noemer vergroten. Het aflossen van kleine kredieten met een hoge rente, zoals creditcards en persoonlijke leningen, geeft direct ruimte. Een hogere eigen inbreng bij de hypotheek verlaagt het bedrag dat wordt gefinancierd en daarmee de maandlast. Een tweede aanvrager met aantoonbaar inkomen vergroot de noemer. Het bundelen van kredieten in een contract verlaagt de maandlast, maar verhoogt meestal de totale rentekosten over de looptijd.
Wanneer is het verstandig een hypotheekadviseur te raadplegen?
Dat is verstandig wanneer de berekende lastenratio dicht bij de norm van de aanbieder ligt of wanneer er meerdere lopende kredieten zijn en niet duidelijk is welke de goedkeuring blokkeren. Een hypotheekadviseur met een registratie bij de Autoriteit Financiële Markten (afm.nl) vergelijkt voorstellen van meerdere aanbieders en weet welke ruimte bij welke aanbieder beschikbaar is. Dat gesprek is het best voordat de koopovereenkomst wordt getekend, omdat de financieringsvoorwaarden dan nog kunnen worden aangepast.
Gerelateerde calculators
Lastenratio berekenen voor hypotheek en krediet
Berekent de lastenratio op basis van netto inkomen en maandelijkse hypotheek- en kredietlasten. Toont het niveau van schuldenlast.
Maximaal hypotheekbedrag berekenen
Berekent het maximale hypotheekbedrag uit netto inkomen, lastenquote, overige maandlasten, rente en looptijd.
Impact van een borgsteller op de lastenratio
Simuleer hoe een borgsteller de lastenratio bij een hypotheekaanvraag verandert, door inkomens en maandlasten van beide personen samen te tellen.
Hypotheek pre-goedkeuring berekenen: lastenratio en LTV
Berekening van de lastenratio en de loan-to-value laat zien of een hypotheekaanvraag binnen de aanbevolen grenzen valt, voordat een bezichtiging wordt gepland.
Door RivoCalc · Gecontroleerd volgens onze redactionele methodologie · Bijgewerkt op 15 augustus 2026
Deze calculator geeft een schatting ter informatie en is geen financieel advies. De werkelijke uitkomst hangt af van de voorwaarden van de aanbieder en de persoonlijke situatie van het huishouden. Raadpleeg bij een kredietbeslissing een onafhankelijke adviseur of de aanbieder.
